السيد محمد حسين الطهراني
351
الله شناسى (فارسى)
مجامع علمى روى فلسفه حساب مىكنند ؛ فقه و اصول ما موضوعش اعتبارى است دارج نمودن علّامهء طباطبائى ( ره ) عرفان و حكمت را در حوزهء علميّهء قم در تأييد اصالت گفتار ما در اين زمينه كه : علم فلسفه و حكمت داراى بنيان و واقعيتى است كه از آن نمىتوان صرف نظر نمود ، و طلّاب علوم دينيّه در حوزههاى مقدّسه حتماً بايد بدان مجهّز باشند ، تا اوّلًا خود را ساخته و پرداخته و ثانياً به جوامع ملل جهانى از آثار علمى و الهى خويشتن نور افشانى كنند ؛ گفتار آية الله حاج شيخ حسينعلى منتظرى است كه به آية الله بروجردى أعلى الله مقامه گفت : « فلسفه علمى است كه دانشگاههاى دنيا روى آن حساب مىكنند ؛ فقه و اصول ما امور اعتبارى است . » توضيح آنكه در مجلّهء « حوزه » در مصاحبهء خود با آية الله منتظرى آورده است : « مشهور است : آية الله بروجردى با حكمت و فلسفه مخالف بوده است ، از اين روى درس فلسفهء علّامهء طباطبائى را تعطيل كرده است . لطفاً در اين زمينه توضيح بدهيد ! » و آية الله منتظرى در جواب مىگويند : « علّامهء طباطبائى « أسفار » ، و من « منظومه » تدريس مىكردم . يك روز مرحوم حاج آقا محمّد قُدسى اصفهانى پيش من آمد و گفت : آقاى بروجردى فرمودند : « به آقاى منتظرى بگوئيد « منظومه » را تعطيل كند و بيايد پيش من . » من رفتم بيت آية الله بروجردى . آقاى حاج محمّد حسين گفت : آقا فرمودند : « به آقاى منتظرى بگو : اسامى شاگردان علّامهء طباطبائى را بنويسد تا شهريهء آنان قطع شود . » من تعجّب كردم و گفتم : اين مطلب غير ممكن است ! اين چه تصميمى
--> - فلكى خبير و رياضى دان عصر ما : مرحوم حاج سيّد جلال الدّين هرانى است ، از ضميمهء گاهنامهء 1310 شمسى ايشان از ص 175 تا ص 179 نقل نمودهايم .